ΚΙΝΟΑ

Για την ιστορία


Στην περιοχή των Άνδεων η κινόα καλλιεργείται τα τελευταία 5000 χρόνια. Οι Ίνκας την αποκαλούσαν “μητέρα των σπόρων” - “chisaya mama”.

Οι Ίνκας λάτρευαν την κινόα ως ιερό φυτό - άρρηκτα συνδεδεμένο με πολλές τελετές, παραδόσεις και θρύλους του πολιτισμού τους. Εθιμοτυπικά τον πρώτο σπόρο της χρονιάς τον έσπερνε ο αυτοκράτορας με χρυσά εργαλεία! Την είχε φέρει στη Γη, λένε, ένα ιερό πουλί, το Κούλκου, και την χάρισε στον λαό των Ίνκας με την υπόσχεση ότι θα φέρνει το σώμα τους σε κατάσταση απόλυτης ευεξίας και το πνεύμα τους σε ανάταση… Τέσσερις με πέντε χιλιάδες μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η κινόα κατάφερε να συντηρήσει και τους αγγελιοφόρους των Ίνκας που κάλυπταν συχνά πάνω από 100 μίλια μέσα σε 24 ώρες σε πολύ μεγάλα υψόμετρα! Το μυστικό τους; Φύλλα κινόας, μαζί με στάχτη από καμένη κινόα - το κρατούσαν για ώρες στο στόμα τους πετυχαίνοντας υψηλά ποσοστά οξυγόνου στο αίμα.

Αποτελούσε κύριο στοιχείο της διατροφής των Ίνκας, μαζί με την πατάτα και το καλαμπόκι. Όταν οι Ισπανοί κατέκτησαν τη γη των Άνδεων, αρχικά περιφρόνησαν την κινόα. Αργότερα απαγόρευσαν την καλλιέργειά της, επειδή οι σπόροι χρησιμοποιούνταν σε παγανιστικές τελετές και ανάγκασαν τους αυτόχθονες να καλλιεργούν σιτηρά στη θέση της για αρκετά χρόνια. Βέβαια η καλλιέργεια της δεν σταμάτησε ποτέ πρακτικά αλλά έπαψε να αποτελεί ιερό φυτό – καθώς ο πολιτισμός που την λάτρευε εξαφανίστηκε.

Ο δυτικός πολιτισμός ανακάλυψε την κινόα στα τέλη του εικοστού αιώνα. Η καλλιέργειά διαδόθηκε σε όλο τον κόσμο και από το 2013 που αναγνωρίσθηκε η διατροφική της αξία από τα Ηνωμένα Έθνη, κατατάχθηκε στις υπέρτροφες. Ακόμη και οι επιστήμονες της NASA την έχουν χαρακτηρίσει εξαιρετικά ισορροπημένη τροφή και την έχουν εντάξει στο διαιτολόγιο των διαστημικών τους αποστολών.


Διατροφική αξία


Η κινόα χαίρει υψηλής εκτίμησης για την δια-θρεπτική της αξία και τα Ηνωμένα Έθνη την έχουν κατατάξει σαν υπερτροφή για την υψηλή της περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (13%). Η κινόα περιέχει ισορροπημένη περιεκτικότητα σε ουσιώδη αμινοξέα που ο οργανισμός μας δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του, κάνοντας την ασυνήθιστα πλήρη τροφής. Χρειάζεται πολύ λιγότερη πρωτεΐνη κινόα από πρωτεΐνη σιταριού για τις ανάγκες μας. Αυτό την καθιστά ιδανική τροφή για τους χορτοφάγους που αποκλείουν τις πλήρεις ζωικές πρωτεΐνες από τη διατροφή τους, αλλά και για όσους απέχουν από το κρέας σε περιόδους νηστείας.

Ακόμη, η κινόα έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, δηλαδή δεν αυξάνει απότομα τα επίπεδα της γλυκόζης του αίματος μετά την κατανάλωσή της. Περιεχει ψευδάργυρο που δυναμώνει τον ανοσοποιητικό μας σύστημα και βοηθάει στην παραγωγή της ινσουλίνης. Ενώ περιέχει επίσης γλυκίνη-βεταϊνη μια ουσία που συμβάλει στη θεραπεία και την πρόληψη του διαβήτη, της παχυσαρκίας και των καρδιαγγειακών παθήσεων. Έτσι λοιπόν τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να την εντάξουν στο διαιτολόγιό τους με μεγαλύτερη ευκολία.

Επίσης, πολύ σημαντικό στοιχείο της κινόα είναι ότι δεν περιέχει γλουτένη, γεγονός που την καθιστά κατάλληλη για άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στην γλουτένη και είναι υποχρεωμένα να αποκλείσουν μεγάλο μέρος των δημητριακών από τη διατροφή τους.

Επιπλέον, η κινόα είναι εξαιρετική πηγή φυλλικού οξέος και για το λόγο αυτό μπορεί να αποτελέσει κι ένα ιδιαιτέρως θρεπτικό τρόφιμο για τις εγκύους, οι οποίες έχουν υψηλές απαιτήσεις σε φυλλικό οξύ για την ομαλή νευρολογική ανάπτυξη του παιδιού.

Η κινόα έχει περιέχει 6% λιπαρά οξέα και μπορεί να προσφέρει πολύτιμες ποσότητες καρδιοπροστατευτικών μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, γιατί το 25% από αυτά είναι με τη μορφή ελαϊκού οξέος και το 8% με τη μορφή α-λινολενικού οξέος (ALA), του μοναδικού απαραίτητου ω3 λιπαρού οξέος.

Επίσης, η κινόα περιέχει καλά επίπεδα βιταμίνης του συμπλέγματος Β (βοηθάει τον μεταβολισμό, την ανάπτυξη και την επούλωση των ιστών, την παραγωγή ορμονών και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων), βιταμίνη Ε, σίδηρο και φυτικές ίνες που βοηθούν στη καλύτερη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και μειώνουν το αίσθημα της πείνας.